İRANDA sıcak günlerde havuza atılan meyvelerin resimleri

İran Yemekleri, en lezzetli İran mutfağının tadları; Aşk Reşte, İran kabab, Fesanjan, Dizi, Gheymeh, Zereşk polo, Gorme Sebzi, Kashk, Nebat ve daha fazlası karşımıza çıkıyor. Bu yazımda ilk İran’a gittiğimde aşık olduğum İran yemeklerinden bahsetmek istiyorum. Muhakkak İran yemeklerini tatmanızı tavsiye ederim. Çünkü her biri öyle lezzetli ve güzeldir ki sofradan karnınız ağrımadan kalkmanız mümkün değildir.

İran elmalar görseli

Tanrım o sofraların hâli nedir öyle?

İran’ın vazgeçilmez lezzetleri ve  İran yemekleri denildiğinde ilk akla gelen kebaplar oluyor. Bu yüzden çoğu insan İranlıların her zaman pilav ve kebap yediklerini düşünüyor. Bu düşüncede bir noktaya kadar haklı olabilirler. Ama düşündüğünüzün aksine İran’da inanılmaz sebze yemekleri ve çorbalar da vardır.

Gerçek anlamda İran mutfağını deneyimlemek istiyorsanız ve sadece kebap yiyip geri döndüyseniz üzgünüm ama siz İran mutfağı ile henüz tanışmamışsınız. Hadi gelin İran’a gittiğinizde tatmadan dönememeniz gerekenleri yazalım.

Tahran’a gittiğinizde yemeden dönmemeniz gerekenler;

İran Yemekleri

Seyahatim boyunca İran’da yediğim pilavları size anlatmak istiyorum. Bir gün vişneli pilav (Albalu polo), bir gün baklalı (bagali polo) başka bir gün safranlı (zereşk polo) ve başka bir gün sebzeli (sebzi polo) bir pilav masamıza eşlik ediyordu. Her gün yemeklerin isimlerini soruyor ve masaya gelen tatları öğrenmeye çalışıyordum.

Zereşk Polo

İran yemeklerinden Tehçin fotoğrafı

İran’da tavukla servis edilen yemeklerden bahsederken Zereşk Polo’dan bahsetmeden olmazdı sanırım. İran’da meşhur olan nar ve pirincin buluşmasıyla tatlı ekşi bir tat olarak karşımıza Zereşk Polo çıkar ancak bu pilavnı limon veya çeşitli ekşi meyvelerle de servis edildiğini görebilirsiniz. Renkli bir pilav olan bu yemeği çok seveceğinizi düşünüyorum.

Tehçin

Tehçin yemeği de yine birçok İran yemeği gibi pirinçten yapılır. İçine pirinç, yumurta, tavuk gibi malzemeler konularak yapılan bu yemek tart şeklinde servis edilir.

Lubia (loobia) Polo

Lubia (loobia) Polo pişmiş pirinç anlamına gelen “polo” ile yeşil fasulye anlamına gelen “loobia”nın bir araya gelmesiyle oluşur. Bu yemek sığır veya koyun etiyle birlikte pişirilir. Bazı restoranlarda yemeği daha da lezzetlendirmek amacıyla içine tarçın koyulduğunu da görebilirsiniz.

iRAN YEMEKLERİNDEN Lubia Polonun fotoğrafı

Bagali Polo

İranlıların meşhur tane tane pirincinden safran ve baharatla yapılan pirinç bagali adı verilen bakla ile karıştırılarak yapılır ve üzerine dereotu serpilir. Fırında veya ocakta orta derecede pişirilebilen Bagali polo yemeği İran’a özel koyun eti ile de servis edilebilir.

İRAN YEMEKLERİNDEN ghorme sebzi ve baghali polo pilavının resmi

Zereşk polo, kebab soltani, fesencan, borani esfenac , keşke bademcun, gorme sebzi, geyme , aşı reşte… Sayfalarca isim ağzımdaki tatlarla birlikte listeye ekleniyordu. Evlerin ortasında büyükçe masalar ve ortasında pilavla birlikte gelen kebaplar, salatalar, çorbalar, mis kokulu pideler vardı. Tüm bunlar sizin için yapıldığında ve üzerine kocaman bir sevgi eklendiğinde yemek masaları ziyafete dönüşüyordu. Her gecen gün orada olduğum için daha büyük bir mutluluk ve bağlılık hissetmeye başlamıştım. Her biri bana tanıdık geliyor, anlamlandıramadığım bazı davranışlarımın genetik olduğuna karar veriyordum. Kesinlikle İran’a yolunuz düşerse böyle bir aile sofrasına oturun.

Aşe reşte

İRAN YEMEKLERİ Aşe-Reşte fotoğrafı
“Seyed Mehdi” aşevi, Vali-e-Asr Caddesi üzerinde, Tecriş meydanında yer almaktadır. Tecriş’e sadece birkaç kez seyahat eden herkes burayı kesinlikle görmüştür. Genellikle mağazanın önünde uzun kuyruklar oluşur ama burada Aşk Reşte denemek için buna değer.

İran sofralarının olmazsa olmazı Aşe Reşte

Benim yediğim en güzel Aşe Reşte İran’da halamın pişirdiğiydi. İlk tattığımda tadı biraz garip gelmişti. Üzerine dökülen bozulmuş peynir gibi krema daha sonrasında gönlümde taht kurdu. Zaten yemekler yaşadığınız an ve anılarla zihninizde anlam kazanmaz mı? Orada yaşadığım güzel günler, sevgi ortamı ve halamın bütün gün mutfakta pişirdiği yemeklerin kokusu benim bu yemeklere aşık olmamı sağladı. Bu yüzden Aşe Reşte’yi ilk yediğinizde beğenmezseniz fikrinizi söylemek için ona bir kaç kere daha şans vermenizi ve denemenizi tavsiye ederim.

Helim ve kalamkar aşı

İranda gittiğimiz bir restauranta aşe reşte ve helim yemiştik. bunun görseli

İran yemekleri
Şüphesiz “Niko Sefat”, Tahran’ın Enghelab Meydanı’ndaki en ünlü ve popüler aş evidir. Uzun yıllardır restoran, Tahran’ın her yerinden Enghelab Meydanı’na müşterilerini çekiyor.

İran yemekleri-Nikosfat

Nikosfat popülaritesinden dolayı çoğu gün ve akşamları oldukça kalabalıktır ve uzun bir kuyrukta beklemeniz gerekir.

Dizi

İRAN YEMEKLERİNDEN Dizi adlı yemeğin masada çekilmiş fotoğrafı

İran yemekleri-dizi

Ab guşt veya Dizi, fast food ve Batı yemeklerinin popülaritesine rağmen hâlâ herkes tarafından beğenilen lezzetli bir geleneksel İran yemeğidir. Dizi; turşu, taze Sengek ekmeği ve soğanla yenilir.

“İranşahr” restoranına Tahran’ın uzak ve yakın yerlerinden birçok insan lezzetli Dizi yemeği yemek için gelir. Bu restoran dizileri, taş tabaklarda servis eder ve yanında yoğurt, turşu, zeytin gibi tüm mezeleri de getirir.

Bu restoranın dekorasyonu ve ortamı da gelenekseldir. Duvarları Şehname sahneleri ve Binbir Gece Masalları resimleriyle doludur.

Ciger

iRAN yemekleri demire geçirilmiş Ciger fotoğrafı

İRAN YEMEKLERİNDEN CİGER YEMEĞİNİN FOTOĞRAFI

İranlıların gün içinde atıştırmak için en çekici seçeneklerinden biri de ciğerdir. Kuzu ya da dananın yürek, ciğer, bağırsak gibi etlerinin kömür ateşinde közlendiği bir yemektir. Genellikle insanların lezzetli bulduğu ciğer, ayranla servis edilir.

İRAN YEMEKLERİNDEN CİGER VE YANINDA YEŞİLLİĞİN FOTOĞRAFI

Eğer modern bir restoranda lezzetli bir ciğer keyfş yapmak istiyorsanız “Dadman” restoranı harika bir seçenektir.

Kebab

İRANIN EN ÜNLÜ YEMEĞİ KEBAP FOTOĞRAFIKebap, Ortadoğu’nun en popüler yemeklerinden biridir; Bu yemeğin yapımında en çok kırmızı kuzu veya dana eti ile soğan ve baharatlar kullanılır.

İRANIN EN SEVİLEN YEMEĞİ KEBAP FOTOĞRAFI

En ünlü kebap türleri Kebap çence, Kebab torş, Kebab Kobide, Kebab Barg, Kebab Soltani, cuce Kebab, Kebab şişlik, Kebab Bahtiari, vb.
Tahran’da yiyebileceğiniz en iyi kebap restoranlarından bir tanesi de Jordan Caddesi’ndeki “Rihoon Restaurant”.

Gileki Yemekler

Gilaki yemeklerinin fotoğrafı

Gilaki yemekler-İran yemekleri

İran’ın kuzeyi kendine has kültürü ve mutfağına sahiptir. Kuzey bölgesinin yemeklerini Gileki restoranlarda bulabilirsiniz. Bu restoranlarda çeşitli balıklar, kebaplar ve sulu yemekler servis ediliyor. Muhakkak denemeniz gereken yemekler, keşke bademcun, bakalı katuk, kebab torş, nardun, mirza kasemidir. Bu yemekleri “Behzad” restoranında tadabilirsiniz.

Gorme Sebzi-Geyme

İRAN SOFRALARININ VAZGEÇİLMEZ YEMEĞİ GORME SEBZİ YEMEĞİNİN FOTOĞRAFI

Farsça yeşil demek olan “sebz” çeşitli otlar anlamına gelmektedir. Bu yemek İran’da çeşitli otlardan yapılan, yanında elbette pilav ile servis edilen İran’ın belki de en meşhur yemelerinden biridir. İçinde siyah veya kırmızı fasulye kullanılan bu yemekte sarımsak ise olmazsa olmazlar arasında yer almaktadır. Tabii ki çoğu İran yemeği gibi Ghorme Sebzi de yine pilavla servis edilir.

İRANIN EN SEVİLEN VE GENELDE HER SOFRADA GÖREBİLECEĞİMİZ Ghorme Sebzi YEMEĞİNİN FOTOĞRAFI

İran mutfağının en ünlü yemekleri gorme sebzi, geyme bademcun ve fesencundur. Ayrıca bu yemeklerin yanında mutlaka pilav olur. Eğer bu yemekleri denemek isterseniz “Tehdig” restoranında ev yemeklerinin hepsini tadabilirsiniz.

Bagali

İRANIN ATIŞTIRMALIĞI, BAGHALİ'NİN FOTOĞRAFI.BİZİM BAKLAMIZ

İranın vaz geçilmez atıştırmalığı hoşlanmış baklanın yani baghali'nin fotoğrafı

İran fasulyesine verilen isimdir. İran sokaklarında meşhur olan bu buğulanmış baklaya ‘Bugali’ denir ve özellikle kırmızıbiber, sirke ve mercanköşkle servis edildiğinde ekstra lezzetli olur.

Fesencun- Fesanjan

yine İran'ın vazgeçilmez yemeklerinden Fesencun fotoğrafı

İran’ın belki de en popüler yemeklerinden biri olan fesanjan aynı zamanda İran’ın en köklü yemeğidir. Öyle ki Milattan önceki dönemde bile bu yemeğin izlerine rastlamak mümkündür. Bu yemek nar, ördek eti veya kuzu etinden yapılan Fesanjan tadıyla hafızalarda adeta büyük bir yer bırakır. Ayrıca nar deyince akla İran gelmektedir ve Fesanjan yemeğine de oldukça yakışmaktadır.

Kashk (keşke) bademcan

İran'ın en sevilen yemeklerinden biri olan Keşke-bademcan yemeğinin fotoğrafı

Dilimizde patlıcan anlamına gelen bademcan’ı hem meze hem de ana yemek olarak görebilirsiniz.

İran’da en çok sevilen yemeklerden biri olan Kashk bademcandır. Kashk bademcan, pişmiş, doğranmış patlıcan ve peynir altı suyu (kashk) ile birleşerek bu ismi alır. Ayrıca Kashk bademcan karamelize soğan, çeşitli otlar, baharatlar, kavrulmuş fındık ve nane kullanılarak yapılır. Şunu da belirtmek lazım ki İranlıların çok  sevdiği lezzetli bir İran yemeğidir.

Gheymeh (geyme)

İran yemeklerinin gözdesi 'Geyme' yemeğinin pilavla birlikte fotoğrafrı

‘Gheymeh’, adını küp küp kesilen etten alır. Sarı bezelye, domates ve soğanla pişirilen bir tür İran güvecidir. Bu yemekte kullanılan sarı bezelye diğer bezelyelere göre daha dayanıklı, daha lezzetlidir ve pişerken dağılmaz. Tıpkı görüntüsü gibi lezzeti de sizi fazlasıyla tatmin edecektir.

Torşi

İran'a özgü yapılan küçük küçük doğranmış sebzelerin karışımı turşunun fotoğrafı

Torşi, içine karnabahar, havuç, sarımsak, çeşitli sebzeler ve çörekotuyla yapılan bir çeşit turşudur. Harika İran yemeklerinin yanında yiyebileceğiniz bu turşuyu evlerde insanların yaptığını görebilir veya restoranlarda bulabilirsiniz.

Omlet

Menemen gibi İran kahvaltılarınında tüketilen yemeğin fotoğrafı

İranda Kahvaltılarda hazırlanan sofranın fotoğrafı

İranda Kahaltı sofrasının fotoğrafı

İran’da kahvaltı sofralarında birbirinden güzel ve çeşitli omletler bulabilirsiniz. Bunlardan en önemlisi ülkemizdeki Menemen’e benzer olan yemeklerine de omlet adını veriyorlar ve kahvaltıda sıklıkla tüketebiliyorlar. Ayrıca bazı sokak satıcıları lavaş ekmeğinin arasına yumurta, domates, patates koyarak size yumurtanın doyurucu ve en lezzetli hâlini sunarlar. Bu yüzden İran’ın meşhur çayı ve kahvaltıda verilen lavaşı ile bu güzel omletleri denemeden İran’dan dönmeyin.

Çay ve Nebat

İran’da çay önemli bir kültürdür. Bununla birlikte İran’da çay kültürü Türkler gibi değildir ve çayı aşırı sıcak içmek yerine biraz bekletip ılık içerler.

Halamın evinde çay içerken bir an insanların bana baktığını hissettim. Sonra kuzenim bana dönüp “niye böyle sesler çıkartıp çayı içmek için kendini zorluyorsun” diye sordu. İşte o anda etrafıma baktım ve insanların gelen çayı soğuması için bir kenara koyup beklediklerini gördüm. Sonra çay içilebilecek sıcaklığa geldiğinde sakince çaylarını içiyorlardı. Sonra bir anda kendimi dışarıdan izledim. Çünkü hiç düşünmeden o kaynar çayı içmeye çalışıyor ve dudaklarımla hüpletiyordum. Çay içme davranışının bile ne kadar toplumsal alışkanlıkların taklidi olduğunu ve yaptığımız şeyleri hiç düşünmeden nasıl yaptığımızı fark ettim.

Gerçekten neden insan gibi o çayın soğumasını beklemiyordum da ağzım yana yana içmeye çalışıyordum ki? Eğer bir İran evinde çay ikram edilirse önce soğumasını bekleyin ve garip sesler çıkartmayın 🙂

İranda yemeklerden sonra vazgeçilmez ikili çay ve nebat'ın fotoğrafı

İran seyahatiniz sırasında karnınız ağrırsa siz de hemen safranlı nebat ve çay tüketin çünkü İran’da karın ağrısına çok iyi geldiği düşünüldüğü için çay ve nebat tüketilir. İran seyahatimde bir kaç kere karnım ağrıdığında özellikle çay ve nebat içirmişlerdi.

Ayrıca şunu söylemek gerekir ki, bizdeki gibi yemeğin üzerine çay demlenmez. Yemekler bittiğinde çay hazır olur ve genelde yemeklerden hemen sonra çay ikram edilir.

Tıpkı ülkemizdeki gibi İran’da da çay ön plana çıkmaktadır. Fakat İranlılar çayı ülkemizdeki insanlara göre daha koyu içmektedirler. Belki de sebebi çayın yanında yedikleri çeşitli aromalı şekerli ürünler olabilir. Örnek vermek gerekirse, Nebat. Nebat; İran’ın olmazsa olmaz meşhur safranından yapılan, çeşitli aromalar eklenmiş işlenmemiş şekeridir. İran’da şekerli ürünler deyince akıllara hemen nebat gelmektedir. Çünkü  Nebat, çayın yanında her zaman tercih edilecek hem şifalı hem ağızda aromalı bir tat bırakan nefis bir lezzettir. Bu yüzden siz de İran’da çayınızın yanında nebatınızla dostlarınızla hoş sohbet edebilir veya bu ikilinin tadını çıkarabilirsiniz.

Tecriş

tecriş çarşısında satılan sebzelerin rengarenk görüntüsü

İranda tecrişte satılan sebze ve meyvelerin fotoğrafı

İran’da en sevdiğim pazarlardan biridir ‘Tecriş’. Çünkü içerisinde farklı sebze ve meyveleri bulabileceğiniz, yemeklerde sunulan yemyeşil sebzelerin kokusunu içinize çekebileceğiniz bir pazardır. Bu yüzden gezerken ve satın alırken büyük bir keyif alacaksınız.

Farklı sokak lezzetleri tadabileceğiniz bu mekanı da İran yemekleri başlığı altına eklemek istedim. Çünkü yemeklerin satıldığı bu yeri görmek İran yemeklerine olan bakış acınızı değiştirecek.

Tecriş Tahran’da bulunan ama Tahran pazarı kadar büyük olmayan bir yerdir. Buna rağmen Tecriş, her ne kadar turistlerin ziyaretine uğrasa da daha çok Tahran halkının alışveriş yaptığı bir pazardır.

Birbirinden renkli sebze, meyve, reçel ve birçok ürünü bulacağınız bu pazarı gezerken kalabalığa karışın çünkü pazarlar böyle zevkli oluyor. Bununla birlikte ayaklarınızın sizi götürdüğü tezgâhtan alışveriş yapmanın tadını çıkarın.

İRAN YEMEKLERİ GALERİSİNE BAKINIZ